الشيخ محمد هادي اليوسفي الغروي ( مترجم : حسينعلى عربى )
161
موسوعة التاريخ الإسلامي ( تاريخ تحقيقى اسلام ) ( فارسي )
در مورد بنى كركر گفته شده است كه آنها از جرهم و بنا به قولى از عمالقه بودهاند و جرهم بنى كركر را از وجود آب و علفزار و پرشير شدن چارپايان در وادى با خبر كردند و آنها به سوى مكه حركت كردند « 1 » . و آنجا را در كنار اسماعيل وطن خويش برگزيدند . اسماعيل با « سامه » دختر « مهلهل بن سعد بن عوف بن هينى بن نبت بن جرهم » ازدواج كرد . ( 1 ) اسماعيل 137 سال عمر كرد و دوازده فرزند پسر داشت كه عبارت بودند از : نابت ، قيدار ، أدبيل ، ميشام ، مشمع ، دوما ، دوام ، مشا ، حدّاد ، ثيما ، يطور و نافش و همهء اينها داراى نسلهايى شدند . اسماعيل در 137 سالگى وفات كرد و در مسجد الحرام در امتداد جايى كه در آن حجر الاسود قرار دارد دفن شد . « 2 » ( 2 ) يعقوبى مىگويد : « فرزندان جرهم بن عامر هنگامى كه ديدند ، پسر عموهايشان از بنى قحطان بن عامر « 3 » به سوى يمن مهاجرت كردند و در آنجا حكومت تشكيل دادند ، خودشان به سرزمين تهامه رفتند و در مجاورت اسماعيل بن ابراهيم ساكن شدند . پس از آن اسماعيل با حنفاء دختر حارث بن مضاض جرهمى ازدواج كرد و او برايش دوازده پسر به دنيا آورد . » و سپس به ذكر اسمهاىشان مىپردازد و مىگويد : « اين نامها در تلفظ و كتابت با هم مختلف هستند ؛ زيرا از لغت عبرانى ترجمه شدهاند » ، سپس مىگويد : هنگامى كه اسماعيل به 130 رسيد وفات كرد و در حجر به خاك سپرده شد . ( 3 ) پس از آن كه اسماعيل وفات كرد ، فرزندش نابت بن اسماعيل سرپرستى بيت را بر عهده گرفت و پس از آن فرزندان اسماعيل در بلاد مختلف پراكنده شدند تا به زندگى خويش توسعه بدهند و البته فرزندان بزرگتر پراكنده شدند و فرزندان كوچكتر در حرم باقى ماندند و مضاض بن عمرو جرهمى ، جد مادرى فرزندان اسماعيل سرپرستى كعبه را به عهده گرفت . در
--> ( 1 ) . گفتنى است اين قول بر خلاف آن چيزى است كه در خبر قمّى در تفسيرش از امام صادق عليه السّلام گذشت و اين كه گفته شد : جرهم در عرفات اقامت داشتند و آنها از اولين كسانى بودند كه هاجر را ملاقات كردند و با او در كنار زمزم ساكن شدند . ( 2 ) . در مروج الذهب ، ج 2 ، ص 19 - 21 مطلب به اين صورت آمده است ؛ اما قول صحيحتر ، از يعقوبى خواهد آمد كه اسماعيل در حجر دفن شد و براى همين حجر اسماعيل ناميده شد . او در راستاى حجر الاسود به خاك سپرده نشده است و شايد كه ناسخان از پيش خود ، اسود را به حجر اضافه كردهاند . ( 3 ) . با حفظ اين مطلب ، تأكيد مسعودى در مورد نسب قحطان را ديديم كه مىگفت : او قحطان بن عامر است و جرهم همان ابن قحطان هستند و در موضع ديگرى آورده است كه جرهم جدّ هشتم حارث بن مضاض جرهمى بوده است كه بنى جرهم را در مكه ساكن كرد و اين خبر درست است كه خبر على بن ابراهيم قمى از امام صادق عليه السّلام در تفسيرش ( ج 1 ، ص 61 ) بر آن دلالت مىكند .